België in oorlog / Persoonlijkheden

Andrée Geulen-Herscovici

Auteur : Corthals Michèle (Instelling : Universiteit Antwerpen)

Verontwaardigd over de stigmatisering van Joodse mensen

Andrée Geulen (geboren 1921) groeit op in een Brusselse, liberale bourgeois familie. Ze studeert voor lerares en begint in 1942 te werken in een Brusselse lagere school. Tot op het moment dat ze in haar klas geconfronteerd wordt met kinderen die de gele Jodenster dragen, is ze zich niet bewust van de verschillende anti-Joodse verordeningen die op dat moment in bezet België al in voege zijn.

Verontwaardigd door het stigma van de gele ster draagt Andrée haar leerlingen op om een schort te dragen over hun kledij, zodat deze niet langer zichtbaar zou zijn. Uiteindelijk ziet Andrée haar Joodse leerlingen één voor één uit haar klas verdwijnen, naarmate ze samen met hun ouders gearresteerd worden. 

Andrée Geulen
Auteursrecht : Voorbehouden rechten (Suzanne Vromen, Hidden Children of the Holocaust)
Oorspronkelijke legende : Andrée Geulen (rechts) en Ida Sterno na de bevrijding in 1944. Het was op vraag van Ida Sterno dat Andrée Geulen in 1942 toetrad tot het Joods Verdedigingscomité

Kinderen verbergen

Andrée Geulen
Instelling : Kazerne Dossin - Fonds Geulen
Auteursrecht : Kazerne Dossin - Fonds Geulen
Oorspronkelijke legende : Andrée Geulen tijdens de bezetting

In het voorjaar van 1943 treedt Andrée op vraag van Ida Sterno – die ze kent via de school waar ze lesgeeft –  toe tot het Joods Verdedigingscomité (JVC). Andrée wordt één van de niet-Joodse medewerkers van de kinderafdeling van het JVC. Haar taak bestaat eruit om Joodse families te contacteren, hen te overtuigen hun kinderen af te staan, deze kinderen vervolgens te voorzien van een valse identiteit en hen te begeleiden naar hun schuilplaats. Andrée zal vanaf het voorjaar van 1943 tot aan de bevrijding in september 1944 in totaal meer dan 300 Joodse jongens en meisjes naar hun schuilplaatsen begeleiden

Een blijvend engagement

Na de bevrijding blijft Andrée betrokken bij de Joodse gemeenschap in België. Ze zet zich in voor de Aide aux Israélites Victimes de la Guerre (AIVG), de opvolger van het JVC die sociale hulp biedt aan Joodse oorlogsslachtoffers. Ze houdt ook steeds contact met de kinderen die ze had helpen verbergen. In 1948 huwt ze Charles Herscovici, een Joodse man van Roemeense origine wiens ouders omkomen in Auschwitz. Het koppel blijft zich samen inzetten voor de democratische, pacifistische en antiracistische zaak. In 1989 ontvangt Andrée Geulen-Herscovici van de staat Israël de titel Rechtvaardige onder de Volkeren.

Bibliografie

VROMEN, Suzanne. Hidden Children of the Holocaust: Belgian Nuns and their Daring Rescue of Young Jews from the Nazis. New York, Oxford University Press, 2008. Un simple maillon is een film (door Frédéric Dumont en Bernard Balteau) uit 2002 waarin Andrée Geulen en een aantal Joodse mensen die als kind verborgen werden door het Joods Verdedigingscomité hun verhaal vertellen. De film is hier te bekijken. 

Meer weten

bso-97-j-bourgeois.jpg Artikels De Jodenvervolging onder de Duitse bezetting Schram Laurence
JVC Artikels Joods Verdedigingscomité Styven Dorien
Razzia Brussel Artikels Grote razzia’s Schram Laurence