België in oorlog / Persoonlijkheden

Edward Pomorski

Thema - Verzet

Auteur : Maerten Fabrice (Instelling : CegeSoma)

Edward Pomorski (1901-1995), een getrouwe  van de Poolse regering in ballingschap in Londen, is niet alleen de leider van het Poolse  verzet in België, maar ook de laatste gevolmachtigde minister van die regering op Belgisch grondgebied.


Een pril engagement

In 1919 engageert Edward Pomorski zich als vrijwilliger bij het nieuwe Poolse leger dat strijdt tegen de Sovjetmacht  en neemt deel aan de slag om Warschau. Licentiaat in de Poolse filologie in 1926 emigreert hij in 1932 naar Montceau-les-Mines en 5 jaar later naar Luik. Zowel in Frankrijk als in België geeft hij  onderwijs in het Pools aan zijn jonge landgenoten en biedt hij zijn nationale gemeenschap sociale en culturele ondersteuning.


scAne-de-la-bataille-de-varsovie.jpg
Instelling : https://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Varsovie_
Oorspronkelijke legende : Tanks Renault FT-17 of 1st Tank Regiment of Polish Army. Battle of Warsaw 1920. Polish s Soviet War

De arm van de Poolse regering in bezet België

rAseaux-polonais.jpg
Instelling : CegeSoma
Collectie : Archief Pomorski
Oorspronkelijke legende : Organisatie structuur van het POWN, voorjaar 1944

Wanneer  de oorlog in Polen losbarst in september 1939, rekruteren Pomorski en zijn vrouw Jadwiga Górska ongeveeer 1.000 Poolse vrijwilligers voor de geallieerde strijdkrachten in Frankrijk. In de lente van 1942 wordt hij gecontacteerd door de POWN, de Poolse organisatie voor de onafhankelijkheidsstrijd, opgericht in Frankrijk door de Poolse regering in ballingschap. De opdracht van deze organisatie is leden ronselen in België en Nederland als ondersteunende krachten voor de bevrijdingsgevechten. Pomorski slaagt erin een 500-tal Polen te rekruteren maar het gebrek aan wapens en de geïsoleerde positie van de organisatie verhinderen dat het merendeel van hen kan deelnemen aan de gewapende strijd tegen de bezetter tijdens het geallieerde offensief.

Onvoorwaardelijke trouw

Al vlug na de bevrijding van België wordt hij door de Poolse regering in ballingschap benoemd tot cultureel attaché en schoolinspecteur en bouwt hij weer een netwerk van Poolse scholen op. Ook al weigert hij  trouw aan de communistische regering die in 1947 in Warschau aan de macht komt en wordt hij meer en meer verstoken van  financiële middelen van de Poolse overheden in ballingschap in Londen, toch blijft hij onverminderd het onderwijs en de Poolse cultuur steunen in België. Hij doet dat in de hoedanigheid van secretaris en later, gedurende 27 jaar, als voorzitter van de Poolse Unie in België. Als afgevaardigde van de regering in ballingschap voor alle domeinen inzake immigratie van 1957 tot 1985 is hij van 1970 tot 1988 ook gevolmachtigd Pools minister in België voor diezelfde regering. Doctor in de Slavische  geschiedenis en letterkunde  sinds 1951 leidt hij gedurende 40 jaar een vertaalbureau.

Bibliografie

Alain Colignon, « Les réseaux polonais libres en Belgique », in Jours de Guerre, Bruxelles, 1997, n°11-12-13, p.198-211

Maerten, Fabrice, "Les Polonais dans les mouvements de résistance en Belgique occupée: entre intégration et particularisme", in Waldemar Grabowski (dir.), L'Europe occupée. Similitudes et différences, Varsovie, Institut de la mémoire nationale, 2014, p. 223-243.

« Edward Pomorski », in Wikipedia [https://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Pomorski].

Zie ook

27948 Artikels Verzet Maerten Fabrice