Christelijke beweging
Het KADOC, Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving bewaart een grote hoeveelheid archiefmateriaal over de oorlogsjaren. Je vindt er onder meer archieven van katholieke organisaties, vakbonden en politieke figuren. Thema’s zoals de houding van de katholieke kerk tijdens de bezetting, de Belgische regering in Londen, de 'politiek van het minste kwaad' en de koningskwestie komen hier uitgebreid aan bod. Ook gedigitaliseerde Vaticaanse archieven zijn beschikbaar.
Aan Franstalige zijde centraliseert het Archives du monde catholique (ARCA) archieven over het katholieke leven in Wallonië en Brussel. Het gaat onder andere om documenten van jeugdbewegingen, studentenverenigingen en persoonlijke archieven uit de oorlogsjaren.
Socialistische beweging
Het Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis verzamelt bronnen over socialistische en progressieve bewegingen. Naast partij- en vakbondsarchieven bewaart het ook materiaal over clandestiene socialistische activiteiten tijdens de bezetting, de bevrijding en de nasleep van de oorlog.
Voor Franstalig België zijn het Institut Émile Vandervelde en het Institut d’Histoire ouvrière, économique et sociale (IHOES) belangrijke centra. Zij bewaren archieven van de Belgische Socialistische Partij, verzetsgroepen en prominente figuren uit de arbeidersbeweging.
Liberale beweging
Liberas, Centrum voor de geschiedenis van het vrije denken en handelen bevat de liberale partij en aanverwante organisaties, maar ook persoonlijke archieven die meer inzicht geven in de oorlogsjaren en de bevrijding. De Franstalige tegenhanger is het Centre Jean Gol, waar archieven te vinden zijn over de liberale partij, de koningskwestie en de naoorlogse zuiveringen.
Communistische beweging
De archieven van de communistische partij worden gezamenlijk beheerd door het Documentatie- en Archiefcentrum van de Communistische Beweging (DACOB) en het Centre des Archives communistes (CARCOB). Ze bevatten documenten over de clandestiene partijwerking tijdens de bezetting, verzetsactiviteiten van de gewapende partizanen en de rol van de communisten na de bevrijding. Ook internationale context, zoals contacten met Moskou, komt aan bod.
Vlaamse en Waalse bewegingen
Het Archief en Documentatiecentrum voor het Vlaams-nationalisme (ADVN) bewaart veel materiaal over de bezettingsperiode, collaboratie en repressie. Je vindt er archieven van Vlaams-nationalistische organisaties, jeugdbewegingen en personen, evenals documenten over Oostfrontstrijders en de naoorlogse vervolging.
In Wallonië vervult het Fonds d’Histoire du Mouvement wallon een gelijkaardige rol. Het bewaart archieven over de Waalse beweging, het verzet en clandestiene politieke activiteiten tijdens de oorlog.
Religieuze en vrijzinnige instellingen en universiteitsarchieven
Naast maatschappelijke archieven zijn er ook specifieke levensbeschouwelijke archieven. Het archief van het Aartsbisdom Mechelen-Brussel, met onder meer documenten van kardinaal Van Roey, is essentieel om de rol van de katholieke kerk tijdens de oorlog te begrijpen.
Universiteitsarchieven, zoals die van de ULB, UGent, KU Leuven, UCLouvain en de ULiège, bevatten niet alleen academische dossiers, maar ook persoonlijke archieven en documenten over sluitingen, collaboratie, verzet en bestuur tijdens de bezetting.
Voor de georganiseerde vrijzinnigheid en de vrijmetselarij is het Maçonniek Studie- en Documentatiecentrum een belangrijke bron. Het bewaart onder meer logedocumenten die tijdens de bezetting in beslag werden genomen en later zijn teruggekeerd uit Rusland.
