Veel onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog kan gebeuren met bronnen die in België bewaard worden. Toch is wie dieper wil graven in thema’s zoals het interbellum, de Duitse bezetting, de Belgische regering in ballingschap en de bevrijding, vaak aangewezen op buitenlandse archieven. Dat geldt vooral voor archieven in Duitsland, maar ook in Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.
Duitsland
Duitse archieven zijn onmisbaar voor onderzoek naar de bezettingsperiode. Het Bundesarchiv Berlin beheert in de Abt. R archieven van de centrale overheden van het Derde Rijk, partijarchieven (NSDAP, inclusief Reichsführer-ss) en Personalakten.
Voor België is vooral het Bundesarchiv-Militärarchiv in Freiburg in Breisgau belangrijk. Daar bevinden zich archieven van de Duitse militaire administratie in België (Militärverwaltung, groep RW 36), dossiers van Wehrmacht- en Waffen-SS-eenheden die in of vanuit België actief waren, en Personalakten van officieren.
Zie: Martens (S.), ed. Frankreich und Belgien unter Deutscher Besatzung 1940-1944. Die Bestände des Bundesarchiv-Militärchivs Freiburg. Stuttgart, 2002.
Daarnaast bezitten ook verschillende Landes- en Staatsarchive (zoals in Düsseldorf en Münster) documenten die betrekking hebben op België.
Frankrijk
Een bijzonder geval zijn de archieven van de Duitse militaire bevelhebbers in België die tijdens de Duitse terugtocht in Marburg werden teruggevonden. Deze documenten worden vandaag bewaard in de Archives de France in Parijs, in het zogenoemde Fonds Marbourg (AJ40). Het gaat om o.a. bestanden van de Gruppen Volkstum, Kultur, Industrie en Arbeitseinsatz van de Militärverwaltung.
In Frankrijk bevinden zich eveneens belangrijke bronnen over België in de Tweede Wereldoorlog. De Service historique de la Défense in Vincennes bewaart vooral militaire archieven, met veel informatie over de veldtocht van 1940 en de militaire samenwerking en confrontaties tussen Frankrijk, België en Duitsland.
Groot-Brittannië
Voor de periode waarin België nauw samenwerkte met Groot-Brittannië – onder meer tijdens de ballingschap van de Belgische regering en het verzet – zijn de Britse National Archives in Londen essentieel. Daar vindt men archieven over diplomatieke relaties, militaire operaties in 1940 en 1944, Belgische militairen en burgers in Groot-Brittannië, de organisatie van het verzet en het bestuur van België na de bevrijding. De bestanden Foreign Office, War Cabinet en War Office bevatten uiteraard veel materiaal over België. Dat is o.a. ook het geval met de bestanden British Expeditionary Force (1940), SOE, MI6, SHAEF en Town Majors (bevrijdingsperiode). Een aantal bestanden zijn online raadpleegbaar (o.a. SHAEF en 21st Army Group 1944-45).
Verenigde Staten
Ook de Amerikaanse archieven zijn belangrijk, vooral voor de bevrijdingsperiode 1944-1945. In de National Archives in de Verenigde Staten worden talrijke militaire archieven bewaard over de bevrijding van West-Europa, inclusief België.
Israël
In Israël zijn er collecties en archieven bewaard die relevant zijn voor onderzoek naar Belgische slachtoffers, de Holocaust en persoonlijke documenten uit die periode. Yad Vashem – The World Holocaust Remembrance Center (Jeruzalem), is een van de belangrijkste Holocaust-archieven wereldwijd. Het verzamelt documenten, getuigenissen, foto’s, namenlijsten en persoonlijke gegevens over Joodse slachtoffers van de nazi’s. Het bezit archieven van Belgische Holocaust-slachtoffers (bijv. getuigenissen van Belgische Joden, transportlijsten of persoonsdossiers) omdat Yad Vashem internationaal bronnen verzamelt over Joden uit heel Europa, waaronder België.
