Archief van de Service D

Service D wordt pas erkend op 23 februari 1961. De groep, die in Luik wordt gesticht door onderwijzer Joseph Joset (1907-1977), is gespecialiseerd in het onderscheppen van brieven waarin verzetsleden worden verklikt en in het waarschuwen van bedreigde personen bij naderend gevaar. Hij geeft ook informatie door aan het inlichtingennet Zéro, zet een ontsnappingslijn op voor krijgsgevangenen en geallieerde piloten, en pleegt kleine sabotages. De beweging ontwikkelt zich vooral vanaf 1942 en is hoofdzakelijk actief in de provincies Luik, Luxemburg en Limburg. Tot 1961 moeten de leden van Service D hun erkenning aanvragen via de Groep G. Het archief van de vereffening van de organisatie wordt in de jaren 1980 overgemaakt aan het CegeSoma.

Van Service D bleven drie verschillende archiefblokken bewaard. Het eerste is in feite een onderdeel van het archief van de Groep G. Het omvat diverse lijsten, meer bepaald van leden die overleden of gearresteerd zijn, en ook 50 kleine individuele dossiers over beslissingen inzake leden van de beweging. Naast de officiële kennisgeving van deze beslissing en het klassieke formulier van de Dienst van de Weerstand, kunnen in de dossiers ook voorstellen zitten voor eervolle onderscheidingen, stukken die afkomstig zijn van de herzieningscommissie van Luik en informatieve vragen die zijn gericht aan de Dienst van de Weerstand.

Het tweede archiefblok met betrekking tot de vereffening van Service D bevat:

• ongeveer 20 activiteitenrapporten;
• een lijst van leden van Service D die zijn erkend als ‘gewapend weerstander’ (maar de lijst reikt enkel van A tot Heens);
• dertig handgeschreven steekkaarten voor de afdeling Bressoux, en een vijftigtal agenten van de regio Visé-Montzen;
• circa 500 dossiers (van Califis tot Joseph Joset) met de officiële erkenning als politiek gevangene, burgerlijk weerstander of weerstander door de sluikpers;
• honderden individuele dossiers die één tot vijf stukken bevatten, waaronder altijd de fiche van Service D die we hierboven hebben vermeld.

Een derde archiefblok bevat archief over de oud-strijdersbond van deze organisatie, die na de oorlog werd opgericht. In dit archief zitten 1606 individuele dossiers die werden samengesteld met het oog op de erkenning van de leden van de beweging. Ze bevatten minstens het gebruikelijke attest en formulier van de Dienst van de Weerstand, naast administratieve documenten en in sommige gevallen ook een voordracht voor een eervolle onderscheiding. De dossiers zijn in zekere zin een kopie van de officiële dossiers van de Dienst van de Weerstand.

• Het CegeSoma bewaart de archieven van Dienst D (AA1048), met uitzondering van die van de vereniging van oud-strijders van de dienst. Ze zijn alfabetisch gerangschikt en bevinden zich in dossier 10 en in de zeven dozen die samen het geheel 12.2 vormen. Het deel van het fonds van Dienst D dat is opgenomen in de archieven van Groep G (AA977), bevindt zich in dossier 42.4 (raadpleegbaar ter plaatse; inventaris online raadpleegbaar via Agatha).
• Het Atelier liégeois pour la promotion de l’histoire et des archives sociales (ALPHAS) bewaart de archieven van de vereniging van oud-strijders van Dienst D. Er bestaat een inventaris die stuk voor stuk is opgesteld (raadpleegbaar ter plaatse).