Het archief van de V-Liga

Onmiddellijk na de bevrijding gaan verzetsleden van het Geheim Leger (GL) zich herenigen, op regionale basis of in functie van hun lidmaatschap van verzetsnetwerken die tijdens de bezetting relatief onafhankelijk waren van het GL. Een daarvan is de V-Liga.

De V-Liga ontstaat in september 1940 in Gent, onder de naam Victoire-Liberté. De groep wordt geleid door de leden van het geslacht de Hemtinne, tot de adel verheven, katholieke industriëlen. In 1941 fusioneert Victoire-Liberté met een andere groep die is opgericht in Blankenberge, om de V-Liga te vormen. Vanaf dat moment gaan ze zich vooral concentreren op het inwinnen van inlichtingen voor opeenvolgende netwerken waarmee ze samenwerken, maar als gevolg van de talrijke arrestaties zetten de meeste verzetsleden die door de V-Liga werden gerekruteerd, vanaf 1942 de stap naar het gewapend verzet. Ze beëindigen de oorlog in het Geheim Leger.

Het archief van Jean Boogaerts (1913-2009), van het schuiloord Héron (de streek van Gent en Deinze), omvat negen individuele dossiers van leden en vooral een kaartregister met meerdere honderden steekkaarten. Op de voorzijde van elke kaart staan de identificatiegegevens van de persoon, de militaire graad, de datum van toetreding en de bekomen graad binnen het GL. Ook eventuele eervolle onderscheidingen worden vermeld; op de keerzijde staat welke activiteit de betrokkene had bij het verzet.

Het archief dat werd aangelegd door Marie Noterman, de verantwoordelijke van het inlichtingennet Zig en van het schuiloord van het GL in Blankenberge, is al even waardevol. Het omvat meerdere honderden individuele dossiers van leden van het GL. In de meeste dossiers zit een standaardfiche en getuigschriften. De steekkaart bevat de identificatiegegevens de betrokkene, de naam van de persoon die hem/haar heeft aangebracht, de datum van aanwerving, een verslag van de activiteiten van de betrokkene, en eventueel ook informatie over de ondergane repressie. In sommige dossiers zit ook briefwisseling en een formulier van de sociale dienst.

In het archief van Raphaël Schotte werden een veertigtal individuele dossiers van deze organisatie teruggevonden. In elk dossier zit een ingevulde vragenlijst met het oog op erkenning als ‘gewapend weerstander’ van het GL en voor overleden verzetsleden ook briefwisseling met de familie.

• Het CegeSoma bewaart de archieven van het toevluchtsoord Héron (AA 1903) en die van het Geheim Leger van Blankenberge (AA 1916; vanaf doos nr. 5, nr. 40), beide alfabetisch gerangschikt (ter plaatse raadpleegbaar; inventaris gedeeltelijk online raadpleegbaar via Agatha).
• Marc Verschooris bewaart de dossiers van de Liga van de V (mogelijk op privéverzoek raadpleegbaar).